Διαβάζοντας για την Φιλανδία

finishΗ φίλη Μαρία, εκπαιδευτικός που διατηρεί την ανωνυμία της, μοιράζεται και πάλι λίγες σκέψεις της μαζί μας, με την κοινότητα #einai2030.

Πριν από λίγο καιρό, έπεσα πάνω σε ένα γράφημα που περιέγραφε το περιβόητο φιλανδικό μοντέλο. Διάβαζα τι γίνεται στην Φιλανδία και σκεφτόμουν παράλληλα τι γίνεται και στην Ελλάδα.

Στη Φιλανδία δεν έχουν ασκήσεις για το σπίτι.
Αν δεν δώσω εργασίες για το σπίτι, οι γονείς θα πούνε ότι δεν είμαι καλή καθηγήτρια «γιατί οι καλοί καθηγητές βάζουν πολλά για το σπίτι» (αλλά όχι τόσα πολλά για να κουραστεί το καημένο το παιδί, είναι και στην εφηβεία)

93% των μαθητών στη Φιλανδία βγάζουν το Λύκειο, 2 στους 3 μπαίνουν στο πανεπιστήμιο και οι επιδόσεις τους είναι οι καλύτερες στην Ευρώπη.
Εμείς εδώ ακόμα ασχολούμαστε με το αν πρέπει ή όχι να διαγραφούν οι αιώνιοι φοιτητές (όλοι τους συναντήσαμε, ήταν αυτοί που όταν εμείς είχαμε μαύρους κύκλους από το διάβασμα, αυτοί ήταν με τον φραπέ στο χέρι και αραχτοί έλεγαν: φοιτητική ζωή ρεεεεεεεεε). Το ανώτατο όριο φοίτησης το θεωρούμε κάποιο είδος περιορισμού της ελευθερίας των φοιτητών (δεν εξηγείται αλλιώς) και το μπάχαλο που επικρατεί μέσα στο ίδιο το πανεπιστήμιο δεν έχει τέλος.

Όσο για το Λύκειο, κι εμείς όλους τους περνάμε. Γιατί αν τολμήσουμε και βάλουμε έναν χαμηλό βαθμό, ποιος είδε τον Θεό και δεν τον φοβήθηκε. Μια συνάδελφος είχε βάλει 13 σε μια μαθήτρια και ο διευθυντής γύρισε πίσω την κατάσταση και της είπε: «Δεν γίνεται να βάλεις 13 στην κόρη του διευθυντή της τράπεζας».
Αν κάποιος μαθητής μείνει για τον Σεπτέμβριο, ο γονιός θα έρθει να παρακαλέσει να «σπρώξουμε λίγο το καημένο, να περάσει, κρίμα είναι, θα έχει ψυχολογικά μετά». Άμα του πεις ότι το παιδί του όλη την χρονιά ούτε βιβλίο άνοιξε, ούτε έδειξε κάποιο ενδιαφέρον, θα σε κατηγορήσει, θα πει ότι φταις εσύ ο καθηγητής, δεν γίνεται, το ξέρει το παιδί του, αποκλείεται να μην συμμετείχε μέσα στην τάξη και το έχεις βάλει στο μάτι.

Η αντιστοιχία καθηγητών – μαθητών στην Φιλανδία είναι 1 προς 12. Και 1 στους 3 μαθητές λαμβάνει ειδική βοήθεια από δάσκαλο, μέσα στην τάξη.
Το ανώτατο όριο μαθητών σε εμάς κυμαίνεται από 27 – 30, ανάλογα με τα κέφια του εκάστοτε υπουργού. Είχα ένα τμήμα με 26 μαθητές. Οι 7 είχαν κάποιου είδους μαθησιακές δυσκολίες. Φυσικά και δεν κατάφερα να ανταποκριθώ στις ειδικές ανάγκες τους. Για να μην μιλήσω για παιδιά που είχαν ανάγκη παράλληλης στήριξης και εμείς στέλναμε αιτήσεις, χωρίς ποτέ να μας στείλουν καθηγητή ειδικής αγωγής.

Η Φιλανδία ξέρει ότι οι καθηγητές είναι απαραίτητοι και έχουν μαγάλη κοινωνική αναγνώριση.
Εμείς πάλι, οι καθηγητές της Ελλάδας, το μόνο που ακούμε συνέχεια, είναι ότι καθόμαστε. Καθόμαστε το Πάσχα, καθόμαστε τα Χριστούγεννα, καθόμαστε στις αργίες, καθόμαστε 3 μήνες το καλοκαίρι (εμείς μέχρι 30/06 έχουμε δουλειά στο σχολείο, δεν ξέρω πώς βγαίνουν οι 3 μήνες). Στη Φιλανδία οι σχολικές διακοπές και αργίες είναι περισσότερες, αλλά δεν άκουσα ποτέ να κατηγορούν τους Φιλανδούς καθηγητές ότι κάθονται.

Στη Φιλανδία είναι υποχρεωτικό να έχεις μεταπτυχιακό για να γίνεις καθηγητής και μόνο το καλύτερο 10% καταλήγει να διδάσκει.
Το μεταπτυχιακό βέβαια, το χρηματοδοτεί εξ’ ολοκλήρου το κράτος. Στην Ελλάδα υπήρχε άδεια 1 χρόνου για να κάνεις μεταπτυχιακό (και ανανεώνονταν αν η φοίτηση ήταν 2ετής) αλλά ήταν από τις πρώτες άδειες που κόπηκαν το 2010 με το σκεπτικό ότι πρέπει να κοπούν οι μακροχρόνιες άδειες γιατί δεν υπάρχουν χρήματα για νέους διορισμούς και οι καθηγητές πρέπει να μείνουν στα σχολεία. Έλεγχος για κάτι αναρρωτικές ενός χρόνου (και δύο και τριών) για να γλυτώσουν οι έχοντες βύσμα τα δυσπρόσιτα σχολεία (αλλά να λαμβάνουν κανονικά τα μόρια) δεν έγινε ποτέ.
Όταν στην Ελλάδα εισήχθηκε γραπτός διαγωνισμός για τον διορισμό εκπαιδευτικών, οι αντιδράσεις ήταν τεράστιες. Ομολογώ ότι δεν γνωρίζω το σύστημα διορισμού σε άλλες χώρες, αλλά υποψιάζομαι ότι είμαστε η μόνη που έχει πάρα πολλούς πίνακες διορισμού από όπου διορίζονται λίγοι από τον έναν, λίγοι από τον άλλο, λίγοι από τον παρ’άλλο, γιατί όλοι οι πολιτικοί θέλουν τους ψήφους και πρέπει να κρατηθεί μια ισορροπία. Το αποτέλεσμα είναι το μικρότερο ποσοστό διορισμών να προέρχεται από τον γραπτό διαγωνισμό.

Με όλα αυτά δεν θέλω ούτε να πετάξω το μπαλάκι της ευθύνης αλλού, ούτε να αποποιηθώ τις ευθύνες των καθηγητών. Αλλά σε έναν χώρο τόσο ευαίσθητο, κουράστηκα να βλέπω γονείς, κοινωνία και πολιτικούς εναντίον μας και εμάς να αυτομαστιγωνόμαστε και να παίρνουμε πάνω μας ακόμα και ευθύνες που δεν μας αναλογούν.
Υπάρχουν κακοί καθηγητές – φυσικά, αλλά δεν είναι τόσοι πολλοί όσο παρουσιάζεται. Κάθε επαγγελματικός χώρος έχει τους καλούς και τους κακούς.

Οι καθηγητές δεν θέλουν να πάνε σε απομακρυσμένα μέρη – προφανώς, αφού ο μισθός δεν φτάνει, κίνητρα δεν δίνονται και σπάνια υπάρχει αναγνώριση των κόπων και των θυσιών μας. Πόσο καιρό κάποιος θα νοιάζεται για τους μαθητές του περισσότερο από τα ίδια του τα παιδιά, που τον βλέπουν 3 φορές τον χρόνο;

Οι καθηγητές είναι σε γραφεία κι όχι στα σχολεία – και ποιος ευθύνεται για αυτό; Οι διοικητικές υπηρεσίες και οι φορείς του υπουργείου σίγουρα χρειάζονται άτομα για στελέχωση, το πρόβλημα είναι η χρόνια αδιαφανής διαδικασία που ακολουθείται και η υπερπληθώρα που παρατηρείται σε αυτές τις υπηρεσίες για ψηφοθηρικούς σκοπούς.

Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που θα διαβάσετε ή θα ακούσετε κάτι με τίτλο: «Πότε θα γίνουμε Φιλανδία;», μην αγχωθείτε. Δεν θα γίνουμε ποτέ Φιλανδία. Αν δεν ξηλωθεί όλος αυτός ο σάπιος μηχανισμός του ρουσφετιού, του κακώς εννοούμενου συνδικαλισμού, αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία, αν δεν σταματήσουμε να θεωρούμε το σχολείο ως ένα μέρος που τα παιδιά περνούν την ώρα τους για να μην αλητεύουν όσο οι γονείς δουλεύουν αλλά ως ένα μέρος που χτίζονται χαρακτήρες, δεν θα γίνουμε ποτέ Φιλανδία.
Κι αν δεν αλλάξουν όλα αυτά, φοβάμαι ότι δεν μας αξίζει κιόλας.

 

//

This entry was posted in σχολεία που δουλεύουν, το σχολείο που σκοτώνει τη δημιουργικότητα, Φαντασια στην εκπαιδευση, ανεξαρτητα παιδιά and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s